Anasayfa

Tarih 15 Kasım 1979, İstanbul Boğazı'nda sabaha karşı petrol yüklü 150 bin gros tonluk Independenta isimli tankerle bir gemi çarpıştı. Bütün evlerin camlarını tuzla buz eden patlamanın ardından İstanbul tam 27 gün süren büyük yangınla cehennemi yaşadı.

İstanbul Boğazı'nda Haydarpaşa Limanı'nın 800 metre açığında 15 Kasım 1979 günü Türkiye saatiyle sabah saat 05:30'da tarihi bir kaza meydana geldi. Libya'dan yüklediği 94,600 ton ham petrolü Romanya'ya taşıyan Rumen bandıralı Independenta adlı tanker gemisi, Karadeniz yönünden gelen Yunan bandıralı Evriyali adlı kuru yük gemisine çarptı ve büyük bir patlama oldu.

İstanbulluları yataklarından fırlatan ve cehennemi yaşatan patlamayla cephesi Marmara'ya bakan evlerin, dükkanların camları kırıldı. İstanbullular, gökyüzünün alev alev yandığını gördüler. Patlama o kadar şiddetliydi ki Haydarpaşa Garı'nın tarihi değerdeki rengarenk vitrayları tuzla buz oldu.

Patlamanın ardından çıkan yangın 27 günde söndürülebildi. 43 gemi personeli hayatını kaybetti, yanmış cesetler kıyıya vurdu.

714,760 varil ham petrol 27 gün süren yangında yandı ya da denize karıştı. Yangının sebep olduğu duman nedeniyle insan sağlığını tehdit eder düzeyde havadaki zararlı parçacık oranı arttı. Tahminlere göre 30,000 ton ham petrol yandı, geriye kalan 64,000 ton 5,5 kilometrelik bir alanda denize karıştı. Deniz dibinde yaşayan canlıların ölüm oranının %96 olduğu tahmin edilmektedir. Ağır petrol kirliliği nedeniyle de deniz yüzeyinde siyah bir tabaka oluştu. Independenta'nın ikiye bölünmüş enkazı yıllarca olduğu yerde kaldı ve neredeyse İstanbul'un bir parçası oldu

Önemli geçişler, boğazlar ve kanallarda, birkaç top sahası büyüklüğündeki ve yerle teması olmayan koca gemileri zaptetmek oldukça zordur.  Bu durumlarda gemiyi karaya yakın bu kanal veya boğazlardan güvenli bir şekilde çıkarabilmek için yılların tecrübesine sahip uzun yol kaptanları dahi birine ihtiyaç duyarlar bu kişi klavuz kaptandır. Geçiş süresince tüm sorumluluğu üzerine alarak gemiyi sorunsuz olarak ilgili bölgenin dışına çıkarmak kılavuz kaptanın görevidir. İstatistiklere göre kaza yapan gemilerin %93’ü kılavuz kaptan almayan gemilerdir.
Gemi kaptanları kılavuz kaptan ile çalışınca büyük bir rahatlık hissederler. Özellikle yüklü tankerlerde bu rahatlık daha belirgindir. Ancak gemi işletenleri ticari saikler sonucu kılavuz kaptanlara sıcak bakmamaktadır. Değindimiz gibi %93 lük kaza oranına rağmen kılavuz kaptan alınmamasının birinci sebebi maliyettir. Ancak  bir kaza durumunda hem gemi için, hem de insanlık için maliyeti çok daha büyük olmaktadır.
Yüksek dalgaların, dip akıntılarının, sisli havaların, fırtınanın eksik olmadığı hukuk deryasının kılavuz kaptanları ise avukattır. Hukuki bir meselenin çözümü için kılavuz kaptan/avukat tutma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak hukuk deryasında avukatsız kat edilecek her bir mesafe çok önemli hak ve tabi ki para kayıplarına gebedir.
                                                                                                    

Av.Ali Osman KUFACI